“Enerji Kimlik Belgesi ile Mevcut Binalarda da Isı Yalıtımı Uygulamalarının Artış Gösterdiğini Görüyoruz”

14 Kasım 2018 Çarşamba
PAYLAŞ :

 

“Enerji Kimlik Belgesi ile

Mevcut Binalarda da Isı Yalıtımı

Uygulamalarının Artış Gösterdiğini

Görüyoruz”


Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nden Türkiye’de ısı yalıtımı mevzuatlarının gelişim süreçleri, Bakanlığın konuyla ilgili faaliyetleri vehazırlık aşamasında olan projeleri üzerine bilgi aldık.

 

Onuncu Kalkınma Planı Enerji Verimliliğinin Geliştirilmesi Programı Eylem Planı 4’üncü Bileşeninde yer alan “binalarda enerji verimliliği iyileşmesi” maddesine ilişkin olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü binalarda ısı yalıtımına dair bir dizi eylem yürütüyor. 

İlk sırada Isı Yalıtım Uygulama Kılavuzu’nun hazırlanması yer alıyor. Bu sayede yalıtımı düşük veya yetersiz yalıtıma sahip mevcut binalar, ısı yalıtımlı niteliğe dönüştürülecek. Bina sahiplerinin, uygulayıcıların ve yerel yönetimlerin faydalanabileceği kılavuz, binayı çevreleyen dış yapı zarfında ve ısıtma sistemlerinde kullanılacak ürünlerin seçimin destandartlara uygunluğu ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususları içeren bir el kitabı niteliğinde olacak. 

Isı yalıtımı yaptıran binaların tadilat ruhsat işlemlerinin yerel yönetimlerce vergi, resim ve harçtan muaf tutulmasının sağlanması da Genel Müdürlüğün faaliyetleri arasında yer alıyor. Yanı sıra, Büyükşehir Belediye Başkanlıkları ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri bünyesinde “Enerji Verimliliği Destek Masası” oluşturulması ve mevcut binalarda ısı yalıtımı tedbirleri ve tadilat projesi hazırlanması da planlanıyor. 

Isı yalıtımı ve enerji verimliliğine dair Genel Müdürlüğünüzün  şimdiye dek gerçekleştirdiği projelerden bahsedebilir misiniz?

Genel Müdürlüğümüz bünyesinde çeşitli yurtiçi ve yurtdışı kuruluşlarla birlikte projeler yürüttük. Bu kapsamda 2012’de, “Binanı Gözet, Enerjide Tasarruf Et” projesini British Council ortaklığında, İngiltere Büyükelçiliği “Refah Fonu” desteğiyle gerçekleştirdik. Proje ile binalarda enerji verimliliği hakkında kamuoyu farkındalığı yaratmayı, “Enerji Kimlik Belgesi” ile ilgili olarak bina sahiplerini bilgilendirmeyi amaçlamıştık. 

Halihazırda devam eden projelerimiz de var. Trabzon Ahi Evran Hastanesi İyileştirme Projesi kapsamında, Sağlık Bakanlığı işbirliğiyle Trabzon’da iki devlet hastanesinin EYODER (Enerji Yönetimi Derneği) kanalıyla enerji etütleri yaptırıldı. Ahi Evran Hastanesi’nin özel sektör hibe programlarıyla enerji verimli iyileştirilmesi çalışmaları devam ediyor. 

2011’den bu yana devam eden Binalarda Enerji Verimliliğinin Artırılması Projesi ile, yeni inşa edilecek binaların daha iyi tasarlanması sağlanıyor; mevcut binaların ise ihtiyaç ve bina tipoloji analizleri yapılarak iyileştirme kriterleri oluşturuluyor. Bu sayede binalarda enerji verimliliğinin artırılması amaçlanıyor. Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü yürütücülüğündeki, Türkiye’de Binalarda Enerji Verimliliğinin Artırılması Projesi ile de binalarda tüketilen enerjinin ve buna bağlı sera gazı salımlarının azaltılması hedefleniyor. BEP Yönetmeliği kapsamında binaların enerji performansının artırılması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kapasitesinin geliştirilmesi de devam eden çalışmalarımız arasında. 

Binalarda ısı yalıtımına dair ülkemizdeki mevzuatların gelişim süreçlerinden -kilometre taşlarından- bahsedebilir misiniz? 

Isı yalıtımıyla ilgili ilk olarak 1970 yılında çıkartılan “TS 825 Standardı” (İhtiyari Standart) ile ısı yalıtım kuralları belirlendi, ancak yönetmelikle zorunlu hale getirilmediğinden amacına ulaşamadı. 1977’de “Isıtma ve Buhar Tesislerinin Yakıt Tüketiminde Ekonomi Sağlaması ve Hava Kirliliğinin Azaltılması Yönetmeliği” yayımlandı, lakin İmar Kanunu’na bağlı olarak çıkartılmadığından, uygulama etkinliği sağlanamadı. 1981 yılında yayımlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile bölgelere göre ısı iletim katsayılarına sınırlar getirildi. Bu yönetmelikte 1985 yılında yayımlanan değişiklikle ısı iletim katsayıları ile ilgili tadilat yapılmış oldu. 1998’de “Binalarda Isı Yalıtım Kuralları TS 825” yürürlüğe girdi. 2000 yılında yayımlanan “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile de TS 825 Zorunlu Standardı’nın yeni binalarda uygulama zorunluluğu, yeni binalar için ısı yalıtım raporu ve ısı ihtiyacı kimlik belgesi uygulamaları getirilmiş oldu. 

Binalarda Enerji Verimliliği Yönetmeliği kapsamında şimdiye dek Türkiye’de yaklaşık kaç binada ısı yalıtımı standartları uygulandı?

Binalarda ısı yalıtımı yapılmasına ilişkin zorunluluk 08.05.2000 tarih ve 24043 sayılı Resmi Gazete’de yayımlananarak yürürlüğe giren “Binalarda Isı Yalıtım Yönetmeliği” ile başladı. 2000 yılı ve sonrasında yapılan binalar, ilgili yönetmelikler kapsamında ısı yalıtım standartları uygulanarak tasarlandı. TÜİK verilerine dayanarak; yönetmeliğin yayımlanma tarihinden Haziran 2014’e kadar Türkiye genelinde yaklaşık 1 milyon adet bina ısı yalıtım raporlu olarak ruhsat aldı. 

08.05.2000 öncesi ruhsat almış binalarda ısı yalıtımı ile ilgili bir zorunluluk olmadığından, bu binalardaki ısı yalıtım uygulamalarıyla ilgili istatistiki bir veri bulunmuyor. Ancak 2017 yılına kadar alınması zorunlu olan Enerji Kimlik Belgesi ile mevcut binalarda da ısı yalıtımı uygulamalarının artış gösterdiğini görüyoruz. 

Şimdiye dek Türkiye genelinde kaç bina Enerji Kimlik Belgesi almaya hak kazandı? 

BEP-TR yazılımı kullanılarak üretilen Enerji Kimlik Belgesi (EKB), Yapı Kullanım İzin Belgesi’nin eki olarak, verildiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle geçerliliğe sahip. BEP-TR yazılımı aracılığıyla 01.01.2011 tarihinden 11.12.2014 tarihine kadar (01.01.2011 tarihine kadar yapı ruhsatı alan) mevcut binalardan EKB almış bina sayısı 12 bin. Ocak 2011 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan yeni binaların sayısı 221.573. Türkiye genelindeki toplam EKB sayısı ise şimdilik 233.585 adet. 

Bina ve konutlardaki ısı yalıtım işlemleri için uygulanması gereken yasal prosedürler nelerdir?  

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği gereği, 01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı alan binalar “mevcut bina” olarak, 01.01.2011 tarihi ve sonrasında yapı ruhsatı alan binalar “yeni bina” olarak tanımlanıyor. Yeni bina tasarımında, mevcut binaların proje değişikliği gerektiren önemli tadilat projelerinde, mekanik ve elektrik tesisat değişikliklerinde binanın özelliklerine göre, bu yönetmelikte öngörülen esasların göz önüne alınması gerekiyor.

 Binanın mimari, mekanik ve elektrik projeleri, diğer yasal düzenlemeler yanında enerji ekonomisi bakımından yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değilse, ilgili idare tarafından yapı ruhsatı alamıyor.  

Yeni binalarda, yönetmelik uyarınca TS 825 standardında belirtilen hesap metoduna göre, yetkili makine mühendisi tarafından hazırlanan ısı yalıtımı projesinin, imara ilişkin mevzuat gereğince, yapı ruhsatı verilmesi safhasında tesisat projesi ile birlikte ilgili idarelerce istenmesi zorunlu hale getirildi. Isı yalıtım projesi onaylandıktan sonra ilgili yapı denetim firmaları ve ilgili idarelerin ısı yalıtım uygulaması gerçekleştiriliyor. 

Mevcut binalarda ise, dış cephe duvarlarında ısı yalıtımı (mantolama) yapılırken TS 825 standardında tavsiye edilen U değerlerinin sağlanması, tadilat ruhsatının alınması isteniyor. Tadilat ruhsatı alınırken yerel yönetimlerin harç ve benzeri herhangi bir ücret tahsil etmemesi gerekiyor. Ancak mevcut binalar için geçerli bu prosedürlerin, belediyelerdeki farklı uygulamalar nedeniyle –yönetmeliğe aykırı olarak- tadilat ruhsatı alınmadan yapıldığı örnekler de ne yazık ki var.  

Ayrıca, dış cephe ısı yalıtımı uygulamalarında; hem binaların yangına karşı dayanımı hem de uygulamanın sağlıklı olabilmesi için sıva, file, tespit elemanı, yalıtım malzemesi, boya gibi bileşenlerden oluşan sistemin “ETAG 004” dokümanında belirtilen esaslara göre akredite laboratuvardan belgeli olması istenecek. Yalıtım  malzemelerinin piyasaya arzında da bu ürünlerin sistem detayının yer alması gerekecek. Bu sayede hem güvenli hem de nitelikli ısı yalıtımı yapılması hedefleniyor. 

Belediyelerde “Enerji Verimliliği Masaları” kurarak; binalarda enerji verimliliği, enerji kimlik belgeleri, ısı yalıtım uygulamaları konularında toplumsal farkındalık oluşturma çalışmalarımız sürüyor. Yanı sıra kamu spotları, dergiler, broşürler yayınlayarak toplumsal bilincin gelişmesine katkıda bulunmaya gayret sarfediyoruz.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak, bölgesel eğitimler düzenleyerek enerji verimliliği konusunda il müdürlüklerini ve ilgili idareleri bilinçlendirme amaçlı çalışmalarımız da devam ediyor.

 

*Bu içerik İzocam Diyalog Dergisinin Ekim, Kasım, Aralık 2014 tarihli sayısından alınmıştır.

 

(0) Yorum

YORUM YAP